Методи навчання іноземної мови на природничо-математичних спеціальностях закладів вищої освіти

Автор(и)

  • Тетяна Валентинівна Книш кандидат педагогічних наук, доцент кафедри іноземних мов природничо-математичних спеціальностей, Волинський національний університет імені Лесі Українки, м. Луцьк, Україна https://orcid.org/0000-0002-7577-2529

DOI:

https://doi.org/10.66556/2786-586X.58.knysh-t

Ключові слова:

іноземна мова, методи навчання, традиційні методи, новітні методи, природничо-математичні спеціальності, заклади вищої освіти

Анотація

Актуальність вибору методів навчання іноземної мови на природничо-математичних спеціальностях закладів вищої освіти аргументовано тими труднощами, які пов'язані з формуванням у студентів ряду важливих комунікативних умінь. Йдеться про вміння добирати інформацію іноземною мовою, опрацьовувати та логічно перетворювати її з іноземних джерел, здійснювати цілепокладання, планування, оцінювання та рефлексію іншомовної діяльності. Мету дослідження визначено в контексті теоретичного узагальнення традиційних методів навчання іноземної мови студентів природничо-математичних спеціальностей закладів вищої освіти, педагогічних умов і принципів організації ефективної взаємодії суб'єктів освітнього процесу в ході опанування іноземної мови за професійним спрямуванням. Для її досягнення застосовано комплекс теоретичних та емпіричних методів наукового дослідження: вивчення та аналіз педагогічної, лінгвістичної та методичної літератури з проблеми навчання іноземної мови студентами природничо-математичних спеціальностей закладів вищої освіти; аналіз нормативних документів, освітньо-професійних програм, силабусів навчальних дисциплін, включене безперервне педагогічне спостереження, узагальнення педагогічного досвіду. Установлено, що ефективність організації навчання іноземної мови на природничо-математичних спеціальностях закладів вищої освіти потребує створення певних педагогічних умов і дотримання низки принципів: професійно-інформаційної значущості; тематичної цілісності; предметної узгодженості; представленості в системі текстів різних авторів; кількісної достатності текстових матеріалів; тематичного принципу; типовості; аутентичності текстів. Подана теоретична стаття є оригінальним авторським доробком, значення якого полягає в характеристиці традиційних методик навчання іноземної мови на природничо-математичних спеціальностях закладів вищої освіти, як-от: фундаментальна, класична, лінгвосоціокультурна, комунікативна, інтенсивна, емоційно-смислова, тестова, методика предметно орієнтованого навчання мови. Окреслено перспективи подальших наукових розвідок, що полягають в узагальненні новітніх методів відповідно до особливостей сучасного інформаційного середовища і викликів часу, зокрема, «кейс-методів» (навчання на основі конкретних освітніх ситуацій), тренінгових методик (тренінг ділової комунікації, особистісного розвитку, комунікативних умінь), методу проєктів, «CaseStudy».

Посилання

Lenskaya, S. V. (Ed.). (2019). Aspekty doslidzhennia inozemnykh mov i linhvometodychni osnovy vykladannia [Aspects of foreign language research and linguistic and methodological foundations of teaching]. Poltava: Poltava V. G. Korolenko National Pedagogical University. Retrieved from http://dspace.pnpu.edu.ua/handle/123456789/22776 [in Ukrainian].

Bardakova, O. O. (2020). Metody dlia pokrashchennia motyvatsii, interesu, efektyvnosti ta stymuliuvannia uvahy na zaniatti z inozemnoi movy [Methods for improving motivation, interest, efficiency and stimulating attention in a foreign language lesson]. Aspekty doslidzhennia inozemnykh mov i linhvometodychni osnovy vykladannia: zbirnyk naukovykh prats ‒ Aspects of foreign language research and linguistic and methodological foundations of teaching: collection of scientific works. Poltava: Poltava V.G. Korolenko National Pedagogical University, 20, 4‒6 Retrieved from http://dspace.pnpu.edu.ua/handle/123456789/18361 [in Ukrainian].

Gaponova, S. V. (2010). Ohliad zarubizhnykh metodiv vykladannia inozemnykh mov u ХХ stolitti [Review of foreign methods of teaching foreign languages in the 20th century]. Inozemni movy ‒ Foreign languages, 1, 11‒15 Retrieved from https://e-library.mu.edu.ua/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=2100384 [in Ukrainian].

Knysh, T. V., & Gonchar, K. L. (2025). Metody aktyvizatsii movlennievoi diialnosti u studentiv nemovnykh spetsialnostei [Methods of activating speech activity in students of non-linguistic specialties]. Akademichni vizii ‒ Academic visions, 40, 1‒9 https://doi.org/10.5281/zenodo.15005248 [in Ukrainian].

Koval, M. V. (2018). Zmist navchannia inozemnykh mov u konteksti realizatsii yevropeiskoho vyboru Ukrainy [The content of foreign language teaching in the context of implementing Ukraine's European choice]. Anhliiska mova ta literature ‒ English language and literature, 1/3, 8‒16 Retrieved from http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?Z21ID=&I21DBN=JRN&P21DBN=JRN&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=njuu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21COLORTERMS=0&S21P03=I=&S21STR=%D0%9624633/2018$ [in Ukrainian].

Куліш І. М., & Королюк Г. О. (2019). Do problemy vyvchennia inozemnoi movy profesiinoho spriamuvannia yak vazhlyvoi skladovoi profesiinoi pidhotovky fakhivtsia [To the problem of studying a foreign language of a professional nature as an important component of a specialist's professional training]. Visnyk Cherkaskoho natsionalnoho universytetu imeni Bohdana Khmelnytskoho. Seriia: «Pedahohichni nauky» ‒ Bulletin of the Bohdan Khmelnytskyi Cherkasy National University. Series: «Pedagogical Sciences», 1, 55‒61 https://doi.org/10.31651/2524-2660-2019-1-55-61 [in Ukrainian].

Osova, O. O. (2024). Formuvannia hnuchkykh navychok spilkuvannia zdobuvachiv vyshchoi osvity u protsesi navchannia inozemnoi movy profesiinoho spriamuvannia [Formation of flexible communication skills of higher education students in the process of learning a foreign language of professional orientation]. Visnyk Kharkivskoho natsionalnoho universytetu imeni V.N. Karazina. Seriia: Inozemna filolohiia. Metodyka vykladannia inozemnykh mov‒ Bulletin of the V.N. Karazin Kharkiv National University. Series: Foreign Philology. Methodology of teaching foreign languages, 99, 127‒132 https://doi.org/10.26565/2786-5312-2024-99-16 [in Ukrainian].

Plakhotnyk, V. M. (2010). Systema yak bazysna katehoriia metodyky navchannia inozemnykh mov [System as a basic category of foreign language teaching methodology]. Inozemni movy ‒ Foreign Languages, 4, 3‒6 Retrieved from http://www.irbis-nbuv.gov.ua/cgi-bin/irbis_nbuv/cgiirbis_64.exe?I21DBN=LINK&P21DBN=UJRN&Z21ID=&S21REF=10&S21CNR=20&S21STN=1&S21FMT=ASP_meta&C21COM=S&2_S21P03=FILA=&2_S21STR=im_2010_4_2 [in Ukrainian].

Styrkina, Yu. (2019). Suchasne i tradytsiine navchannia inozemnoi movy: perevahy i nedoliky [Modern and traditional foreign language teaching: advantages and disadvantages]. Estetyka i etyka pedahohichnoi dii ‒ Aesthetics and ethics of pedagogical action, 20, 161‒170 https://doi.org/10.33989/2226-4051.2019.20.171675 [in Ukrainian].

Tanko, N. G., & Sherstyuk, N. О. (2017). Vyvchennia inozemnoi movy z vykorystanniam elementiv suchasnoi metodyky CLIL u nemovnykh ZVO [Learning a foreign language using elements of modern CLIL methodology in non-language higher education institutions]. Aktualni pytannia linhvistyky, profesiinoi linhvodydaktyky, psykholohii i pedahohiky vyshchoi shkoly: zbirnyk statei ‒ Current issues of linguistics, professional linguistic didactics, psychology and pedagogy of higher education: a collection of articles, 422‒425 Retrieved from https://repository.pdmu.edu.ua/server/api/core/bitstreams/27a97729-8510-41f3-87f7-5ec866119f21/content [in Ukrainian].

##submission.downloads##

Опубліковано

2026-08-29

Як цитувати

Книш, Т. В. (2026). Методи навчання іноземної мови на природничо-математичних спеціальностях закладів вищої освіти. Академічні візії, (58). https://doi.org/10.66556/2786-586X.58.knysh-t

Номер

Розділ

Освітні науки