ГРОМАДСЬКІ ПОВНОВАЖЕННЯ ЩОДО ПРОТИДІЇ НЕПРАВОМІРНОМУ ЗАВОЛОДІННЮ АКТИВАМИ ТА КОРПОРАТИВНИМИ ПРАВАМИ СУБ'ЄКТІВ ГОСПОДАРЮВАННЯ
DOI:
https://doi.org/10.66556/2786-586X.54.homonay-vКлючові слова:
активи, громадськість, корпоративні права, нормативно-правовий акт, Офіс протидії рейдерству, правове регулювання, публічно-приватне партнерство, способи протидії, суб'єкт господарюванняАнотація
У статті досліджено питання міжнародного та національного (законодавчого та підзаконного) регулювання суспільно-управлінських відносин забезпечення економічної безпеки шляхом участі громадськості у протидії неправомірному заволодінню активами та корпоративними правами суб'єктів господарювання, а також контролю з боку активних представників сучасного громадянського суспільства за діяльністю сукупності суб'єктів публічної адміністрації у царині вказаних вище відносин. Проаналізовано існуючі позиції наукової доктрини щодо впливу рейдерських проявів на стан економічної безпеки. Запропоновано теоретико-правове визначення неправомірного захоплення активів та корпоративних прав суб'єктів господарювання як протиправної діяльності суспільно-економічної дійсності. Результати проведених досліджень вказують на відсутність нормативно-правового закріплення комплексної ролі громадськості в протидії неправомірному заволодінню активами та майном суб'єктів господарювання. Визначено такі конкретні інструменти участі як подання скарг на порушення прав у сфері державної реєстрації, звернення до суду для захисту порушених прав, оскарження реєстраційних дій до Офісу протидії рейдерству, застосування заходів громадського контролю діяльності органів публічної адміністрації, створення атмосфери публічного тиску як реакції на правопорушення. Вказано на особливу роль у досліджуваних відносинах активних представників нинішнього громадянського суспільства та визначено необхідним подальше законодавче забезпечення їх повноважень контролю та впливу на прийняття новітніх рішень, а також здійснення ефективних заходів представниками державної влади у сфері протидії рейдерству. Запропоновано підтримання в цілому проекту Закону України «Про правові та організаційні засади громадського контролю та громадського діалогу в Україні» як акта широкого регулювання громадських повноважень. Вбачається доцільним доповнити його нормами щодо залучення міжнародного досвіду участі представників громадськості протидії незаконному заволодінню активами та корпоративними правами суб'єктів господарювання. Перспективою дослідження у даній царині визначено посилення ролі громадськості на співпрацю з органами публічної влади з урахуванням різних елементів міжнародного правового досвіду забезпечення економічної безпеки.Посилання
Lopatka K.A., Sharanova Y.G. Economic security as an economic category: a review of scientific publications. Economic space. 2019. No. 148. P. 5–18.
Sergienko V.V., Peshkova A.S. Legal security of economic entities in Ukraine: a textbook. Kharkiv: KhNEU named after.
S. Kuznets, 2016. 140 p.
Kurylo V.I., Mushenok V.V. Administrative and legal principles of implementing post-war reconstruction projects in Ukraine. International scientific journal "Internauka". Series: "Legal Sciences". 2025. No. 1 (83). P. 18–24.
Constitution of Ukraine: Law of Ukraine dated 06/28/1996 No. 254k/96-VR. Bulletin of the Verkhovna Rada of Ukraine. 1996. No. 30. Art. 141.
Regulations on the Office for Countering Raids of the Ministry of Justice of Ukraine: Order of the Ministry of Justice of Ukraine dated 06.11.2020 No. 3865/5.
Universal Declaration of Human Rights dated 10.12.1948 No. 995_015. Voice of Ukraine. 2008 No. 236.
Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms dated 04.11.1950 Voice of Ukraine. 2001 No. 3.
Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in Environmental Matters (Aarhus Convention). Official Gazette of Ukraine. 2010. No. 33. P. 12.
On the decision of the National Security and Defense Council of Ukraine of September 14, 2020 “On the National Security Strategy of Ukraine”. No. 392/2020. Government Courier. 2020. No. 179.
Recommendation of the Committee of Ministers of the Council of Europe “On the participation of citizens in local public life” of 06.12.2001. No. Rec(2001)19.
Guidelines on public participation in political decision-making. Committee of Ministers of the Council of Europe. CM (2017) 83-final of 27.09.2017. URL: https://rm.coe.int/guidelines-on-civil-participation-in-political-decision-making/168076e135
On the state registration of legal entities, individual entrepreneurs and public formations: Law of Ukraine dated 15.05.2003 No. 755-IV. Bulletin of the Verkhovna Rada of Ukraine. 2003. No. 31. Art. 263.
Official web portal "Anti-Raider Union of Entrepreneurs of Ukraine". URL: http://antiraider.ua/
Mushenok V.V. Public oversight of the activities of state bodies in the field of ensuring national security. National Security: Law and Economics. 2024. No. 1 (1). P. 52–60.
On the legal and organizational principles of public control and public dialogue in Ukraine: Draft Law of Ukraine dated 30.04.2021 No. 5458. URL: https://itd.rada.gov.ua/billinfo/Bills/Card/26508
References
Lopatka, K. A., & Sharanova, Yu. H. (2019). Ekonomichna bezpeka yak ekonomichna katehoriia: ohliad naukovykh publikatsii [Economic security as an economic category: a review of scientific publications]. Ekonomichnyi prostir, 148, 5–18.
Serhiienko, V. V., & Peshkova, A. S. (2016). Pravove zabezpechennia bezpeky subiektiv hospodarskoi diialnosti v Ukraini [Legal support for the security of business entities in Ukraine]. Kharkiv: KhNEU im. S. Kuznetsia.
Kurylo, V. I., & Mushenok, V. V. (2025). Administratyvno-pravovi zasady realizatsii proiektiv povoiennoho vidnovlennia Ukrainy [Administrative and legal principles of implementation of post-war recovery projects in Ukraine]. Mizhnarodnyi naukovyi zhurnal «Internauka». Seriia: «Yurydychni nauky», 1(83), 18–24.
Verkhovna Rada of Ukraine. (1996). Konstytutsiia Ukrainy [Constitution of Ukraine] (Law No. 254k/96-VR, June 28, 1996). Vidomosti Verkhovnoi Rady Ukrainy, 30, Art. 141.
Ministerstvo yustytsii Ukrainy. (2020). Regulations on the Anti-Raider Office of the Ministry of Justice of Ukraine (Order No. 3865/5, November 6, 2020).
Universal Declaration of Human Rights. (2008). Holos Ukrainy, 236.
Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. (2001). Holos Ukrainy, 3.
Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-making and Access to Justice in Environmental Matters. (2010). Official Gazette of Ukraine, 33, 12.
On the decision of the National Security and Defense Council of Ukraine dated September 14, 2020 “On the National Security Strategy of Ukraine” (Decree No. 392/2020). (2020). Uriadovyi kurier, 179.
Recommendation of the Committee of Ministers of the Council of Europe “On the participation of citizens in local public life” (Rec(2001)19, December 6, 2001).
Guidelines on civil participation in political decision-making [Guidelines on civil participation in political decision-making]. (2017). K
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Василь Васильович Гомонай, Юрій Михайлович Бисага, Володимир Васильович Джуган

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.