Застосування засобів фітнесу у вдосконаленні функціональної підготовленості футболістів
Ключові слова:
комплексна методика, фізична підготовка, функціональна готовність, амплуа, періодизація, швидкісно-силові якості, координація, стабілізаційні здібності, інтервальне тренування, моніторинг фізичного стану, юні футболісти, адаптація навантаженьАнотація
Анотація. Метою дослідження є розробка структурованої методики комплексного застосування засобів фітнесу для вдосконалення функціональної підготовленості футболістів з урахуванням етапу підготовки, ігрового амплуа та принципів періодизації тренувального процесу. Для досягнення цієї мети використано експериментальні педагогічні методи, включно з контрольованим тренувальним експериментом, тестуванням фізичних та функціональних показників, аналізом координаційних та стабілізаційних навичок спортсменів, а також методи статистичної обробки даних для визначення ефективності запропонованої методики та корекції навантажень. Результати дослідження показали, що комплексне застосування функціональних, інтервальних та спеціально-спрямованих вправ забезпечує суттєве підвищення фізичної та функціональної готовності футболістів різних вікових груп і рівнів підготовки. У експериментальній групі спостерігалося значне зростання аеробної та анаеробної витривалості, швидкісно-силових показників, координаційних здібностей та стабілізаційного потенціалу м’язів кора порівняно з контрольною групою. Диференціація навантажень за амплуа дозволила цілеспрямовано формувати специфічні фізичні та функціональні якості, необхідні для виконання ігрових завдань, що підвищує ефективність реалізації техніко-тактичних дій на полі. Крім того, регулярний моніторинг інтегральних показників фізичного стану дозволив оптимізувати співвідношення тренувального навантаження та відновлення, що зменшило ризик перевантажень і травм. Наукова новизна дослідження полягає у вперше запропонованій методиці, яка інтегрує функціональні, інтервальні та спеціально-спрямовані вправи, враховує індивідуальні особливості футболістів, їх амплуа та етапи підготовки, забезпечуючи системний розвиток ключових фізичних та функціональних показників. Практичне значення методики полягає у її можливості бути впровадженою у роботу тренерів дитячо-юнацьких спортивних шкіл та професійних команд, дозволяючи підвищити ефективність тренувального процесу, оптимізувати фізичну підготовку спортсменів і знизити ризик травматизму під час активних навантажень.Посилання
Dzhur, O. Y., Sokolova, O. V., Tyshchenko, V. O., et al. (2021). Innovatsiinyi pidkhid do metodyky vdoskonalennia fizychnoi pidhotovlenosti iunykh futbolistiv [Innovative approach to the methodology of improving physical fitness of young football players]. Visnyk Zaporizkoho Natsionalnoho Universytetu. Fizychne vykhovannia ta sport [Bulletin of Zaporizhzhia National University. Physical Education and Sport], (1), 133–139. https://doi.org/10.26661/2663-5925-2021-1-19
Kraĭnyk, Y., Mulyk, V., Koval, S., & Fedorina, T. (2024). Vykorystannia spetsialnykh bihovykh i strybkovykh vprav dlia rozvytku rukhovykh yakostei i funktsionalnoho stanu kraĭnikh i tsentralnykh zakhysnykiv 13–14 rokiv u futboli [Use of special running and jumping exercises for development of motor qualities and functional state of wide and central defenders aged 13–14 in football]. Sportyvni ihry [Sports Games], 1(15), 16–24. https://doi.org/10.15391/si.2020-1.02
Okliievych, N., & Hnatchuk, Y. (2025). Fizychna i tekhnichna pidhotovlenist futbolistiv pershoho roku navchannia na etapi pochatkovoï pidhotovky [Physical and technical fitness of first-year football players at the stage of initial preparation]. Physical Culture And Sport: Scientific Perspective, 2(1), 29–35. https://doi.org/10.31891/pcs.2025.1(1).66
Sautov, R., & Tyshchenko, V. (2025). Funktsionalna pidhotovlenist iunykh futbolistiv riznykh amplua na etapi poperednioi bazovoi pidhotovky [Functional readiness of young football players of different positions at the stage of preliminary basic preparation]. Sportyvna nauka ta zdorovia liudyny [Sports Science and Human Health], 2(14), 120–129. https://doi.org/10.28925/2664-2069.2025.212
Afonso, P., Forte, P., Branquinho, L., et al. (2025). Shaping training load, technical–tactical behaviour, and well-being in football: A systematic review. Sports, 13(8), 244. https://doi.org/10.3390/sports13080244
Bouzid, W., Ben Rakaa, O., Brouki, Y., et al. (2026). Functional asymmetries in youth soccer players: A systematic review of assessment technologies and artificial intelligence applications. Physical Education Theory and Methodology, 26(1), 23–45. https://doi.org/10.17309/tmfv.2026.1.03
Doss, B. P. (2024). Effect of functional training on selected performances related variables among men football players. International Journal of Physiology, Nutrition and Physical Education, 9(2), 321–323. https://doi.org/10.22271/journalofsport.2024.v9.i2f.2997
Erol, S., Yapici, A., & Gumusdag, H. (2023). The effect of functional training applied to soccer players on anaerobic performance. Journal of ROL Sport Sciences, 4(1), 128–141. https://doi.org/10.5281/zenodo.7740746
Gözlükaya Girginer, F. (2024). The relationship between functional movement test (FMS) results and the athletic performance of young football players. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 1–12. https://doi.org/10.31680/gaunjss.1401885
Khlus, N., Tsys, D., & Tsys, N. (2023). The use of modern fitness technologies in the process of physical training of female football players of student teams at the general preparatory stage of the preparatory period. Sports Games, 1(19), 65–74. https://doi.org/10.15391/si.2021-1.7
Lisenchuk, G., Khmelnitska, I., Bogatyrev, K., et al. (2025). The effects of fitness training on physical preparedness of highly qualified football players. Health, Sport, Rehabilitation, 11(1), 29–42. https://doi.org/10.58962/HSR.2025.11.1.29-42
Singh, A. J. (2025). Effect of interval training on selected motor abilities of juvenile football players. Slobozhanskyi Herald of Science and Sport, 29(2), 167–175. https://doi.org/10.15391/snsv.2025-2.07
Wang, B. H., et al. (2025). Football and fitness: Evidence-based strategies to optimize training and reduce injury risk. International Journal of Sports, Exercise and Physical Education, 7(1), 277–283. https://doi.org/10.33545/26647281.2025.v7.i1d.186
Wang, B. H., & Zhang, Y. (2023). Application of functional training in soccer fitness. Revista Brasileira de Medicina do Esporte, 29, e2022_0259. http://dx.doi.org/10.1590/1517-8692202329012022_0259
Xiao, W., Bu, T., Zhang, J., et al. (2025). Effects of functional training on physical and technical performance among the athletic population: A systematic review and narrative synthesis. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 17(2). https://doi.org/10.1186/s13102-024-01040-y
##submission.downloads##
Опубліковано
Як цитувати
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Євдокія Володимирівна Дразіна (Долгієр), Сузанна Олександрівна Ігнатенко

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.